Przejdź do treści
Odkryj Sudety Plan dnia pusty Konto
Menu

Frankenstein i królewna: gotowy plan dnia na Ziemi Ząbkowickiej

Redakcja OdkryjSudety.pl · · 4 min czytania

Miasto, które do 1946 roku nazywało się Frankenstein, za duży pałac holenderskiej królewny i twierdza, której nikt nie zdobył. Plan dnia z Ząbkowic przez Kamieniec i Bardo do Srebrnej Góry — około 40 km.

fot. Jacek Halicki · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gotowy plan: Frankenstein i królewna: dzień na Ziemi Ząbkowickiej

Samochodowy dzień na Ziemi Ząbkowickiej: Krzywa Wieża w dawnym Frankensteinie, ruina zamku Podiebradów, pałac Marianny Orańskiej, kalwaria i przełom Nysy w Bardzie, na finał twierdza Srebrna Góra. Około 40 km.

Przystanki
6
miejsc
Trasa
ok. 40km
szacunek drogą
  1. Start: Ząbkowice Śląskie
  2. 1 Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich Zabytek · 4,7/5 w Google (6 438) 0,2 km
  3. 2 Zamek w Ząbkowicach Śląskich Zamek · 4,5/5 w Google (1 223) 0,3 km
  4. 3 Pałac Marianny Orańskiej Zamek · 4,7/5 w Google (13 413) 8,6 km
  5. 4 Bardzka Kalwaria Zabytek · 4,7/5 w Google (19) 9,1 km
  6. 5 Przełom Bardzki Park · 5,0/5 w Google (5) 1,8 km
  7. 6 Twierdza Srebrna Góra Zamek · 4,8/5 w Google (19 643) 11 km
Otwórz ten plan w planerze

W planerze zmienisz kolejność, dodasz albo usuniesz punkty, wydrukujesz kartę dnia i zapiszesz plan na koncie. Odcinki na liście liczone w linii prostej.

Ziemia Ząbkowicka leży w martwym polu sudeckiej turystyki. Wszyscy przejeżdżają tędy w drodze do Kotliny Kłodzkiej, mało kto zjeżdża z ósemki — a szkoda, bo na czterdziestu kilometrach między Ząbkowicami a Srebrną Górą siedzi historia, jakiej nie ma nigdzie indziej: miasto o nazwie Frankenstein, pałac budowany przez pół wieku dla holenderskiej królewny i twierdza, której przez całe swoje wojskowe życie nikt nie zdobył. Ten plan — nazwałem go roboczo Frankenstein i królewna — układa to w jeden dzień, bez gnania.

Auto jest tu wygodniejsze niż rower: odcinki między przystankami są krótkie, za to każdy kończy się porządnym kawałkiem chodzenia. Sumarycznie wyjdzie z dziesięć tysięcy kroków, z czego połowa pod górę. Przy każdym punkcie znajdziecie niżej zdjęcie, bieżące oceny i link do wizytówki; na dole strony czeka plan do otwarcia w edytorze.

1. Wieża, która się nie przewraca

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich
Tower in Ząbkowice Śląskie fot. Jacek Halicki · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ząbkowice Śląskie do 1946 roku nazywały się Frankenstein i miasto w końcu przestało się tej nazwy wstydzić — jest escape room, są gadżety z potworem, a przewodnicy chętnie opowiadają o procesie grabarzy z 1606 roku, oskarżonych w czasie zarazy o bezczeszczenie zwłok. Czy ta historia dotarła do Mary Shelley, nikt uczciwie nie wie; lokalna duma mówi, że tak, źródła milczą. Sama Krzywa Wieża ma około 34 metrów i odchyla się od pionu o dobre dwa metry — wchodząc na taras czuć, że schody prowadzą lekko w bok, co jest dziwnie przyjemnym doznaniem. Z góry widać całe miasto i, przy dobrej pogodzie, ścianę Gór Sowich, pod którą pojedziecie po południu.

Kamieniec Ząbkowicki Castle
Kamieniec Ząbkowicki Castle fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

2. Zamek Podiebradów pięć minut dalej

Zamek w Ząbkowicach Śląskich
Zdjęcie wykonane po zakończeniu II etapu prac remontowych na ząbkowickim zamku, obejmujących zabezpieczenie korony murów skrzydła wschodniego i południowego oraz zabezpieczenie południowo-wschodniej bastei. fot. Paweł Onyśków · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Z wieży na zamek idzie się spacerem. To renesansowa przebudowa Karola I Podiebrada z XVI wieku, dziś trwała ruina — i mnie taka ruina rusza bardziej niż niejeden odpicowany zamek z hotelem w środku. Puste okna, dziedziniec, cegła. Kwadrans, może dwadzieścia minut, ale zostaje w głowie.

3. Za duży pałac Marianny

Pałac Marianny Orańskiej
Kamieniec Ząbkowicki Castle fot. Jacek Halicki · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Osiem kilometrów dalej, w Kamieńcu Ząbkowickim, na wzgórzu stoi rzecz, której człowiek się tu nie spodziewa: neogotycki kolos projektowany przez Karla Friedricha Schinkla, wznoszony od 1838 roku dla Marianny Orańskiej, królewny niderlandzkiej. Marianna była osobą jak na swoje czasy skandalicznie samodzielną — rozwiodła się, prowadziła własne interesy i budowała z rozmachem, na który mało kogo w Prusach było stać. Pałac spłonął w 1946, przez dekady straszył, teraz od lat go podnoszą i można go zwiedzać; taras widokowy wynagradza wszystkie schody. Tu spędzicie najwięcej czasu z całego dnia — licząc spacer po parku, spokojnie dwie godziny. Obiad najlepiej zjeść w Kamieńcu albo przełożyć na Bardo.

Kamieniec Ząbkowicki Castle
Kamieniec Ząbkowicki Castle fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

4. W górę, na bardzką kalwarię

Bardzka Kalwaria
Chapel of the Blessed Virgin Mary on Bardzka Góra fot. Jacek Halicki · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Bardo wita barokową bazyliką, w której przechowywana jest drewniana figurka Madonny — uznawana za najstarszą drewnianą rzeźbę na Śląsku. Ale prawdziwa robota zaczyna się za mostem: podejście na Górę Bardzką, do kaplicy górskiej, kalwaryjskimi stacjami w lesie. Ile dokładnie jest schodów, nie policzyłem — w połowie przestałem liczyć i zacząłem oddychać. Na trasie mija się miejsce wielkiego obrywu skalnego z 1598 roku, który zsunął pół zbocza do Nysy. Godzina w górę i w dół, w sam raz, żeby strawić obiad.

5. Nysa w przełomie

Przełom Bardzki
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Obryw skalny. fot. Poconaco · CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons

Zejście z kalwarii wyprowadza z powrotem nad rzekę i tu wystarczy przejść kamienny most z przełomu XV i XVI wieku, spojrzeć w górę doliny i już się wie, po co Nysie Kłodzkiej ta cała geologia: rzeka przecina Góry Bardzkie głębokim, zalesionym korytarzem, a miasteczko siedzi w nim jak korek w butelce. Najlepsze światło jest późnym popołudniem, kiedy słońce wchodzi w dolinę wzdłuż wody.

Palace complex in Kamieniec Ząbkowicki
Palace complex in Kamieniec Ząbkowicki fot. Jacek Halicki · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

6. Srebrna Góra na deser

Twierdza Srebrna Góra
Srebrna Góra, Twierdza Srebrnogórska fot. Strumyczek · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ostatnie czternaście kilometrów prowadzi serpentynami na Przełęcz Srebrną, gdzie w XVIII wieku Prusacy postawili największą twierdzę górską w Europie — i której, co lubię powtarzać, nikt nigdy nie zdobył szturmem. Zwiedza się z przewodnikiem, często w mundurze z epoki, a z korony fortów widać z jednej strony Kotlinę Kłodzką, z drugiej równinę aż po Ślężę. Ostatnie wejście bywa wcześniej, niż podpowiada intuicja — sprawdźcie godziny przed wyjazdem, my ledwo zdążyliśmy na ostatnią turę.

Jak to się spina

Kolejność nie jest przypadkowa: Ząbkowice rano, bo Krzywa Wieża i ruina zamku to godzina spokojnego spaceru na rozgrzewkę; Kamieniec przed południem, bo pałac pochłania najwięcej czasu; Bardo po obiedzie, żeby kalwarią rozruszać nogi; twierdza na koniec, bo o tej porze tłumy już odpływają. Kto ma dzieci młodsze niż szkolne, niech odpuści kalwarię i zostanie nad rzeką — przełom i most wystarczą, a humor przetrwa do twierdzy.

Drobiazgi, które ratują ten dzień

Buty na chodzenie, nie na zwiedzanie — kalwaria i forty to razem kilkaset metrów przewyższenia. W Bardzie miejsca parkingowe przy bazylice szybko znikają w weekendy; te przy moście zwalniają się częściej. Bilety do pałacu i twierdzy kupicie na miejscu, ale na twierdzę patrzcie na zegarek, nie na nawigację. I zostawcie w aucie coś ciepłego: na koronie fortów wieje nawet wtedy, kiedy w Bardzie jest upał.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ząbkowice Śląskie naprawdę mają związek z Frankensteinem?

Miasto do 1946 roku nosiło nazwę Frankenstein — to fakt. Głośny proces grabarzy z 1606 roku, oskarżonych o profanacje w czasie zarazy, to również fakt. Natomiast teza, że ta historia zainspirowała Mary Shelley, jest lokalną opowieścią bez potwierdzenia w źródłach — i tak ją traktujcie: jako dobrą historię, nie dowód.

Ile kosztuje ten dzień i gdzie są kasy?

Płatne są trzy punkty: Krzywa Wieża, pałac Marianny Orańskiej i twierdza Srebrna Góra (zwiedzanie z przewodnikiem). Ruina zamku, bazylika, kalwaria i przełom są bezpłatne. Aktualne cenniki znajdziecie na wizytówkach miejsc podlinkowanych przy przystankach — celowo nie podajemy kwot, bo się starzeją.

Da się ten plan przejechać rowerem?

Da się, ale to inna wycieczka: około 40 km z solidnym podjazdem na Srebrną Przełęcz na końcu dnia, a każdy przystanek i tak wymaga zostawienia roweru na godzinę lub dwie. Autem plan jest luźny; rowerem robi się z niego wyzwanie na długi letni dzień.

Zaplanuj wizytę

Pałac Marianny Orańskiej

Zamek · Góry Złote

Monumentalna neogotycka rezydencja w Kamieńcu Ząbkowickim powstała w XIX w. dla niderlandzkiej królewny Marianny Orańskiej według projektu Karla Friedricha Schinkla. Spalony w 1946 r. pałac odzyskuje blask — zwiedzisz odrestaurowane wnętrza, krużganki i tarasy ogrodowe z fontannami.

Szlak
1,0km
Dojście
ok. 0:20h
Przewyższenie
+70m
Trudność
łatwy
Dodaj do planu dnia

Przejdź do planera

Czytaj dalej

Wszystkie wpisy