Przejdź do treści
Odkryj Sudety Plan dnia pusty Konto
Menu

Via Czechia, etapa 1 — 1784 metry podjazdów od granicznego grzbietu po Jeseník

Redakcja OdkryjSudety.pl · · 7 min czytania

Najwyższa suma podejść wśród sudeckich tras rowerowych w naszej bazie: 1784 metry w górę na 102 kilometrach, od granicznego grzbietu nad Bielicami po czeski Jeseník. Po drodze wieża na Borówkowej, uzdrowisko Lądek-Zdrój i Kopalnia Złota w Złotym Stoku. Opisujemy profil kilometr po kilometrze i atrakcje, które warto wpleść w plan.

fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Policzyliśmy profile wysokościowe dla wszystkich tras rowerowych w naszej bazie i jedna wybiła się ponad resztę jednym parametrem: sumą podejść. 1784 metry w górę zbiera pierwszy etap trasy Via Czechia – Stezka Slezskem, poprowadzonej granicznym pasmem od Gór Bialskich, przez Góry Złote i nizinę nad Nysą Kłodzką, aż po Rychlebské hory i Jeseník. Żadna inna sudecka trasa rowerowa z policzonym profilem nie zbiera tylu metrów.

To nie jest trasa na popołudnie. To całodniowa, męcząca wyprawa przez dwa państwa i cztery pasma, w której jedziesz od 1113 do 242 metrów nad poziomem morza i z powrotem w górę. Ale też trasa, przy której leżą jedne z najlepiej ocenianych atrakcji tej części Sudetów — i to takich, które wpuszczają rowerzystę bez ceregieli.

Trasa w liczbach

  • Długość: 102,1 km według przebiegu z OpenStreetMap (nasz profil liczony jest wzdłuż zszytej linii o długości 98,2 km).
  • Suma podejść: 1784 m. Suma zjazdów: 2460 m — trasa kończy się znacznie niżej, niż się zaczyna.
  • Wysokości: od 242 do 1113 m n.p.m.
  • Charakter: odcinek liniowy, w naszej bazie sklasyfikowany jako MTB o techniczności S2.
  • Kraje: Polska i Czechy — trasa kilkakrotnie przecina granicę w strefie Schengen.

Pełną kartę z interaktywnym wykresem wysokości, mapą i plikiem GPX znajdziesz tutaj: Via Czechia – Stezka Slezskem, etapa 1. Wykres jest sprzężony z mapą — przesuwając kursor po profilu, widzisz na mapie punkt, o którym mowa.

Gold Mine Museum in Złoty Stok, main building
Gold Mine Museum in Złoty Stok, main building fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Profil: dwie górskie klamry i nizinny środek

Ta trasa ma nietypowy kształt, który warto zrozumieć przed startem, bo ma bezpośredni wpływ na to, jak rozłożysz siły.

Klamra pierwsza: grzbiet graniczny (km 0–42)

Start wypada wysoko — 1113 m n.p.m. w rejonie granicznego wierzchołka Smrek nad Bielicami, w miejscu, gdzie schodzą się Góry Bialskie i czeskie Rychlebské hory. Pierwsze dziesięć kilometrów to zjazd o średnim nachyleniu około 3%, do wysokości 809 m. Potem trasa faluje po grzbiecie, opadając stopniowo w rejon Lądka-Zdroju.

Około 24. kilometra zaczyna się pierwszy prawdziwy podjazd: 4,1 km i 172 metry w górę, średnio 4,2%. Po krótkim zjeździe następuje najładniejszy podjazd całej trasy — od 32. do 36. kilometra, 271 metrów przewyższenia na 4,1 km, średnio 6,6%, prosto pod wieżę widokową na Borówkowej (899 m według naszego profilu). To najwyższy punkt trasy po pierwszej klamrze i najlepsze miejsce na dłuższy postój.

Nizina: 28 kilometrów łagodnego opadania (km 42–70)

Od Borówkowej trasa systematycznie schodzi z gór. Odcinek od 42. do 70. kilometra to blisko 28 kilometrów prawie nieprzerwanego, bardzo łagodnego opadania (średnio 1,7%) — z 728 do 259 metrów. Po drodze mija się Złoty Stok, a potem wjeżdża w płaską, rolniczą krainę nad Nysą Kłodzką, po czeskiej stronie zwaną Žulovską pahorkatiną. Najniższy punkt trasy — 245 m n.p.m. — wypada w okolicach 64. kilometra.

To odcinek, na którym łatwo się rozpędzić i przepalić energię. Warto pamiętać, że dopiero się zaczyna.

Klamra druga: powrót w Rychlebské hory (km 76–98)

Od 76. kilometra trasa zawraca w góry i zaczyna najdłuższy podjazd całej wyprawy: 13,2 kilometra i 465 metrów w górę, ze średnim nachyleniem 3,5%. Nie jest stromy, ale przychodzi po siedemdziesięciu kilometrach w nogach i to on decyduje o tym, czy dojedziesz do mety zadowolony, czy na ambicji. Ostatnie cztery kilometry to szybki zjazd do Jeseníka — 436 m n.p.m., meta etapu.

Atrakcje przy trasie

Poniżej wybór miejsc z naszego katalogu, do których z trasy jest najbliżej. Kilometraż podajemy według naszego profilu, licząc od granicznego startu.

Wieża widokowa na Borówkowej — km 36

Trasa dosłownie ociera się o wieżę: nasze pomiary pokazują odległość bliską zeru. To 25-metrowa drewniana konstrukcja z 2006 roku, stojąca na granicznym szczycie Borówkowej (900 m) w Górach Złotych. Wśród atrakcji tej okolicy ma jedną z najwyższych ocen w Google, jakie widzieliśmy — 4,9/5 przy 1,8 tysiąca głosów. Wstęp jest darmowy, a panorama obejmuje obie strony granicy. Jeśli masz na tej trasie zaplanować jeden dłuższy postój, to właśnie tutaj.

Lądek-Zdrój — km 29

Około trzech kilometrów w bok od trasy leży jedno z najstarszych uzdrowisk w Europie. Jego wizytówką jest Zakład przyrodoleczniczy Wojciech — neobarokowy budynek z charakterystyczną kopułą, basenem z wodą termalną i pijalnią. Obok rozciąga się zabytkowy Park Zdrojowy im. Jana Pawła II ze starodrzewem i rzeźbami plenerowymi. Dla rowerzysty to naturalne miejsce na uzupełnienie bidonów i drugie śniadanie przed podjazdem na Borówkową.

Kopalnia Złota w Złotym Stoku — km 47

Nieco ponad kilometr od trasy, już po długim zjeździe z Borówkowej, czeka najlepiej oceniana atrakcja tego odcinka: 4,7/5 przy 8,6 tysiąca opinii. Zabytkowa kopalnia kryje jedyny podziemny wodospad w Polsce, a odwiedzający chwalą w opiniach organizację zwiedzania i poczucie humoru przewodników. To także jedna z niewielu atrakcji regionu, które sprawdzają się w każdą pogodę — pod ziemią zawsze jest tak samo.

Tuż obok działa Średniowieczna Osada Górnicza i Leśny Park Przygody „Skalisko” — gdyby ktoś jechał tę trasę jako część rodzinnego wyjazdu i szukał zajęcia dla reszty ekipy, gdy sam zdobywa metry.

Nizinny środek: Paczków, Javorník i jeziorka po kaolinie

Płaski odcinek między 50. a 75. kilometrem tylko z pozoru jest pusty. Kilka kilometrów na północ od trasy leży Paczków z jednym z najlepiej zachowanych w Polsce pierścieni średniowiecznych murów miejskich. Po czeskiej stronie, tuż przy trasie, nad miasteczkiem Javorník góruje zamek Jánský Vrch. A około 75. kilometra, dwa kilometry w bok, kusi Kaolínka — zalane wyrobisko po kopalni kaolinu, dziś kąpielisko o wodzie w niepokojąco ładnym odcieniu.

Jeśli jedziesz latem i planujesz przerwę przed ostatnim, trzynastokilometrowym podjazdem, to właśnie tam jest najlepsze miejsce.

Gold mine in Złoty Stok, narrow gauge railways
Gold mine in Złoty Stok, narrow gauge railways fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Dojazd, start i powrót

Największym wyzwaniem logistycznym trasy liniowej jest powrót po rower albo po samochód. Tutaj sprawa jest o tyle prosta, że obydwa końce leżą przy czeskiej sieci kolejowej: Jeseník to węzeł z regularnymi połączeniami, a rejon startu obsługują stacje na linii przez Ramzovą i Ostrużną, gdzie pociągi zabierają rowery.

Naturalne warianty dla jadących z Polski:

  • Cały etap w jedną stronę — dojazd pociągiem na stronę czeską, przejazd trasy, powrót z Jeseníka. Wariant najbardziej „czysty”, ale wymaga sprawdzenia rozkładu i limitów miejsc na rowery.
  • Skrócenie do polskiej części — start w Lądku-Zdroju, wjazd na Borówkową, zjazd do Złotego Stoku. To około 20 kilometrów trasy i najciekawszy jej fragment pod względem widoków, z sensownym powrotem.
  • Podział na dwa dni — z noclegiem w Złotym Stoku albo Paczkowie, dokładnie w połowie, tuż przed nizinnym odcinkiem.

Nasza karta trasy udostępnia plik GPX z zapisanymi wysokościami — po wgraniu do licznika albo zegarka urządzenie samo pokaże, ile jeszcze metrów w górę przed tobą.

Kiedy jechać

Sezon na tę trasę to od maja do października. Startowy odcinek grzbietowy leży wysoko — powyżej tysiąca metrów — i wiosną potrafi trzymać śnieg albo błoto dłużej, niż podpowiada kalendarz w dolinie.

Najlepszy kompromis to wrzesień i pierwsza połowa października: dni są jeszcze wystarczająco długie na stukilometrowy dystans, powietrze jest przejrzyste (co ma znaczenie na Borówkowej), a ruch turystyczny w Lądku i Złotym Stoku wyraźnie maleje. Latem trzeba liczyć się z upałem na nizinnym środku trasy, gdzie cienia jest niewiele, a wysokość spada poniżej 300 metrów.

Gold mine in Złoty Stok, restaurant
Gold mine in Złoty Stok, restaurant fot. Jacek Halicki · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Sprzęt, przełożenia i taktyka

Trasa jest w naszej bazie opisana jako MTB o techniczności S2, ale jej charakter jest mieszany — to raczej długi, terenowy dystans niż technicznie trudny singletrack. Sensowny wybór to gravel z szerszymi oponami albo lekkie MTB.

  • Przełożenia: najdłuższy podjazd ma 13 kilometrów przy 3,5% — nie jest stromy, ale przy zmęczeniu każdy zapas z tyłu kasety jest na wagę złota. Nie oszczędzaj na najlżejszym biegu.
  • Woda: na grzbietowym odcinku między startem a Lądkiem punktów zaopatrzenia jest mało. Ruszaj z pełnymi bidonami i uzupełniaj je w Lądku oraz Złotym Stoku.
  • Dokumenty: granicę przekraczasz kilka razy — dowód osobisty do kieszeni.
  • Rozkład sił: pokusa, żeby rozpędzić się na dwudziestoośmiokilometrowym opadaniu, jest ogromna. Ostatnia klamra to 465 metrów w górę po 76 kilometrach w nogach — zostaw sobie na nią rezerwę.

Skąd bierzemy te liczby

Przebieg trasy pochodzi z OpenStreetMap i jest u nas aktualizowany co miesiąc. Wysokości liczymy z modelu terenu NASA SRTM o rozdzielczości około 30 metrów, próbkując co kilkadziesiąt metrów wzdłuż zszytego przebiegu i wygładzając wynik medianą, a sumę podejść zliczamy z histerezą, żeby szum modelu nie nabijał sztucznych metrów.

Dlatego nasze liczby mogą się nieznacznie różnić od tych z licznika czy z innego portalu — każdy liczy trochę inaczej. Traktuj je jako rzetelny szacunek pozwalający porównywać trasy między sobą, a nie jako pomiar co do metra.

Najczęściej zadawane pytania

Która trasa rowerowa w Sudetach ma największą sumę podejść?

Spośród tras rowerowych z policzonym przez nas profilem wysokościowym najwięcej metrów w górę zbiera pierwszy etap Via Czechia – Stezka Slezskem: 1784 metry na 102 kilometrach, między granicznym grzbietem nad Bielicami a Jeseníkiem. Drugie miejsce zajmuje Szlak Liczyrzepy z 1726 metrami, trzecie pętla 4020 wokół Gór Stołowych z 1496 metrami.

Czy 1784 metry podjazdów da się przejechać w jeden dzień?

Da się, ale to pełny dzień na rowerze — orientacyjnie około dziesięciu godzin jazdy dla przeciętnie wytrenowanej osoby, bez wliczania postojów i zwiedzania. Jeśli chcesz po drodze wejść na wieżę na Borówkowej i zjechać do Kopalni Złota, sensowniej jest podzielić trasę na dwa dni z noclegiem w rejonie Złotego Stoku lub Paczkowa, mniej więcej w połowie dystansu.

Jaki rower na tę trasę?

W naszej bazie trasa jest opisana jako MTB o techniczności S2, ale w praktyce to długi dystans terenowy, a nie techniczny singletrack. Najlepiej sprawdzi się gravel na szerszych oponach albo lekkie MTB. Kluczowe są przełożenia: najdłuższy podjazd ma trzynaście kilometrów i wypada dopiero po siedemdziesiątym kilometrze trasy.

Gdzie na trasie jest najwyższy i najniższy punkt?

Najwyżej jest już na starcie — 1113 m n.p.m. na granicznym grzbiecie w rejonie Smreka nad Bielicami. Najniżej, 242 m n.p.m., trasa schodzi w okolicach 64. kilometra, na nizinie po czeskiej stronie granicy. Różnica wysokości między tymi punktami wynosi ponad 870 metrów.

Co warto zobaczyć przy trasie, jeśli mam czas tylko na jeden postój?

Wieżę widokową na Borówkowej na 36. kilometrze. Trasa prowadzi praktycznie pod nią, wstęp jest darmowy, a wśród atrakcji regionu ma jedną z najwyższych ocen w Google — 4,9/5 przy 1,8 tysiąca głosów. Jest też naturalnym punktem podziału trasy: to koniec pierwszego, górskiego bloku i początek długiego zjazdu.

Zaplanuj wizytę

Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Podziemna trasa · Góry Złote

Kopalnia Złota w Złotym Stoku, u stóp Gór Złotych, zaprasza do sztolni, gdzie przez stulecia wydobywano złoto i arsen. Zobaczysz tu jedyny w Polsce podziemny wodospad, przepłyniesz łodzią podziemnym chodnikiem i spróbujesz płukania złota – frajda dla całej rodziny.

Dodaj do planu dnia

Przejdź do planera

Czytaj dalej

Wszystkie wpisy